"Cho em một ly trà sữa trân châu, size L, 100% đường, 100% đá."
Câu gọi món này bạn có thể đọc thuộc lòng. Nhưng thử đoán xem: trong ly đó có bao nhiêu muỗng đường?
Nếu bạn đoán 3 hay 4 muỗng, bạn đang đoán thấp. Có khi gấp đôi con số đó. Tụi mình cùng mổ xẻ ly trà sữa từng lớp, để lần sau gọi món bạn biết mình đang chọn gì.
Trong bài này
Con số tổng: gần bằng cả ngày khuyến nghị
Mỗi quán một công thức, nên không có con số chung. Nhưng với một ly size vừa, khoảng 500ml, 100% đường, lượng đường thường rơi vào khoảng 30 tới 45g. Ly lớn, thêm topping ngọt thì còn cao hơn.
Để dễ hình dung:
- 30 tới 45g đường là khoảng 8 tới 11 muỗng cà phê đường cát.
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên đường tự do dưới 50g mỗi ngày, và tốt hơn nữa là dưới 25g.
Nghĩa là một ly trà sữa có thể dùng hết, hoặc vượt, lượng đường nên có cho cả ngày. Chưa tính ly cà phê sữa buổi sáng.
Về calo, một ly như vậy có thể từ khoảng 300 tới hơn 500 calo, tuỳ sữa, topping và size. Ngang một bữa ăn nhẹ, nhưng uống xong thì vẫn thấy đói.
Lớp 1: nước đường, thứ bạn chọn bằng phần trăm
Phần lớn đường trong ly nằm ở siro đường mà quán pha vào. Thường là nước đường nấu từ đường cát, hoặc siro fructose.
Khi bạn chọn "70%", "50%", "30%", quán chỉ bớt phần siro này. Nên đây là nút chỉnh mạnh tay nhất bạn có.
Nhưng có một điểm ít ai để ý: 0% đường không có nghĩa là 0g đường. Vì còn các lớp dưới đây.
Lớp 2: sữa và bột kem béo
Chữ "sữa" trong trà sữa có nhiều dạng:
- Sữa đặc: có hơn một nửa là đường. Chỉ 2 muỗng canh đã khoảng 20g đường.
- Bột kem béo (non-dairy creamer): nhiều loại được làm từ siro glucose sấy khô và dầu thực vật. Nó tạo vị béo và cũng mang theo chút đường.
- Sữa tươi: có đường sữa tự nhiên (lactose), không bị tính là đường thêm vào.
Nên một ly trà sữa 0% đường pha với sữa đặc vẫn ngọt. Muốn thật sự ít đường, bạn phải hỏi quán dùng loại sữa nào.
Lớp 3: trân châu và topping
Trân châu làm từ bột năng, tức tinh bột sắn. Bản thân viên trân châu chủ yếu là tinh bột, chưa phải đường.
Nhưng sau khi luộc, nhiều quán ngâm trân châu trong siro đường đen cho dẻo và thơm. Trân châu hút siro, nên mỗi muỗng trân châu mang theo cả tinh bột lẫn đường.
Tuỳ quán múc nhiều hay ít, phần trân châu trong ly có thể thêm cỡ 100 tới 150 calo. Cộng lại, topping có khi "nặng" không kém phần nước.
Một vài topping khác:
| Topping | Có gì bên trong |
|---|---|
| Trân châu đường đen | tinh bột năng + siro đường |
| Thạch trái cây, thạch dừa | thường ngâm siro |
| Pudding trứng | có đường, sữa, trứng |
| Kem cheese (kem muối) | béo, thường thêm đường |
| Nha đam | ít calo hơn nhưng hay ngâm đường |
Gọi món thông minh mà vẫn vui
Trà sữa là niềm vui, không cần bỏ. Chỉ cần gọi khéo hơn:
- Hạ đường từng nấc. Tuần này 70%, vài tuần sau 50%, rồi 30%. Lưỡi quen rất nhanh.
- Chọn size nhỏ hơn một cỡ. Cách này bớt cả đường, sữa lẫn topping.
- Chọn một topping thôi. Hoặc thay trân châu đường đen bằng trân châu trắng không ngâm siro, nếu quán có.
- Hỏi loại sữa. Sữa tươi thường ít đường thêm hơn sữa đặc hay bột kem béo.
- Thử trà trái cây không sữa, hoặc trà nguyên vị. Vị trà ôlong, lài, gạo rang thơm đến bất ngờ khi không bị đường che.
Một điều thú vị: nhiều người hạ về 30% được vài tuần, rồi quay lại thử 100%. Họ thường thấy ngọt gắt, khó uống hết ly. Đó là dấu hiệu lưỡi đã quen vị mới.
Ở bếp kOBE
Trong kho 1.480 công thức nhà làm của kOBE có cả một góc trà sữa: trà sữa trân châu đường đen, ôlong lài, gạo rang Nhật, Thái đỏ. Các món ngọt này dùng Đường La Hán Quả kOBE, và mỗi món đều ghi calo, đạm, béo, đường trên 100g.
Muốn phần "sữa" nhẹ hơn, bạn có thể dùng Sữa Yến Mạch La Hán Quả của kOBE: 36 calo và 9g carb mỗi 100ml. Tụi mình nói luôn: sữa này vẫn có đường tự nhiên từ yến mạch, chỉ là không thêm đường mía. Bản không ngọt, Sữa Yến Mạch kOBE, có 34 calo và 4,5g carb mỗi 100ml, không thêm đường tinh luyện.
Câu hỏi thường gặp
Trà sữa 0% đường có calo không?
Trân châu trắng có ít đường hơn trân châu đen không?
Một tuần uống mấy ly là vừa?
Đọc tiếp
Nguồn tham khảo
- WHO (2015). Guideline: Sugars intake for adults and children.
- USDA FoodData Central: sữa đặc có đường (sweetened condensed milk), bột kem béo (non-dairy creamer, powdered), trân châu (tapioca pearl, dry).
- Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source: Sugary Drinks.
- Đọc nền: Understanding Nutrition 16th ed., chương 4.




