Ăn ngọt đầu bữa hay cuối bữa? Cùng một chén chè, thứ tự đổi cả câu chuyện

Bụng no mà vẫn còn "bụng thứ hai" cho đồ ngọt

Hiện tượng này có thật và có tên: no theo từng vị (sensory-specific satiety).

Từ những năm 1980, các nhà nghiên cứu đã thấy: khi ăn một món mãi, ta chán dần chính món đó. Nhưng một món có vị, màu, kết cấu khác thì vẫn hấp dẫn như mới.

Sau bữa cơm mặn, lưỡi đã "chán" vị mặn. Một món ngọt mát lạnh xuất hiện, não lập tức thấy thích thú trở lại. Bụng thứ hai không nằm trong dạ dày. Nó nằm ở cảm giác thèm của não.

Biết điều này rồi, bạn sẽ hiểu vì sao tiệc buffet dễ khiến ta ăn nhiều. Càng nhiều món khác vị, "bụng thứ hai, thứ ba" càng mở ra.

Thứ tự ăn: rau, đạm trước, tinh bột và đồ ngọt sau

Đây là phần được nghiên cứu nhiều nhất trong vài năm gần đây.

Năm 2015, một nhóm nghiên cứu ở Mỹ cho người tham gia ăn cùng một bữa, nhưng theo hai thứ tự:

• Lần 1: ăn bánh mì và nước cam trước, 15 phút sau mới ăn thịt gà và rau.
• Lần 2: ăn thịt gà và rau trước, 15 phút sau mới ăn bánh mì và nước cam.

Cùng món, cùng lượng. Nhưng khi ăn rau và đạm trước, đường huyết (blood sugar) sau bữa tăng thấp hơn rõ rệt so với ăn tinh bột trước.

Vì sao vậy? Rau có chất xơ, thịt cá có đạm và béo. Chúng làm dạ dày tiêu hoá chậm lại. Khi tinh bột và đường tới sau, chúng phải "xếp hàng", nên đi vào máu từ từ hơn.

Nghiên cứu này nhỏ, và người tham gia là một nhóm đặc thù. Các nghiên cứu sau đó cũng thấy hướng tương tự, nhưng mức độ khác nhau tuỳ người. Nên hãy xem đây là một thói quen nhỏ đáng thử, không phải bí quyết thần kỳ.

Cùng một chén chè: ăn lúc đói khác ăn sau bữa

Áp dụng vào đồ ngọt, câu chuyện trở nên dễ hiểu:

Nên nếu hôm nay bạn muốn ăn một món ngọt, ngay sau bữa chính thường là thời điểm dễ chịu hơn. Người Việt gọi đó là tráng miệng. Hoá ra ông bà mình đã làm đúng từ lâu.

Còn một lợi ích nữa: sau bữa ăn bạn đã no, nên thường chỉ ăn một chén nhỏ. Còn lúc đói, một ly lớn trôi tuột lúc nào không hay.

Đồ uống ngọt là trường hợp đặc biệt

Nước ngọt, trà sữa, nước ép có một điểm khác đồ ăn ngọt: bạn uống chứ không nhai.

Đường ở dạng lỏng vào cơ thể rất nhanh. Nó cũng không làm no như đồ ăn có cùng lượng calo. Uống xong một ly nước ngọt, bạn vẫn ăn bữa tối như bình thường.

Nên nếu phải chọn, một miếng bánh nhỏ tráng miệng sau bữa thường "nhẹ nhàng" hơn một ly nước ngọt uống lúc đói. Dù trên giấy lượng đường có thể tương đương.

Vài thói quen nhỏ dễ làm

1. Gắp rau trước. Mỗi bữa, vài đũa rau đầu tiên trước khi và cơm.
2. Ăn đạm cùng hoặc trước cơm. Thịt, cá, trứng, đậu hũ.
3. Để món ngọt làm tráng miệng. Thay vì ăn riêng lúc bụng đói.
4. Chọn chén nhỏ. Chén chè nhỏ, miếng bánh nhỏ. Vì bụng thứ hai rất biết cách lừa.
5. Ưu tiên trái cây nguyên quả làm tráng miệng. Có chất xơ, cần nhai, lại mát.

Câu hỏi thường gặp