Bảy giờ sáng, trước khi dắt xe đi làm, bạn lấy túi thịt từ ngăn đông ra, thả vào bồn rửa chén. Tối về là mềm, vừa kịp nấu.
Cảnh này quen tới mức hầu như nhà nào cũng từng làm. Có nhà còn ngâm vào thau nước nóng cho nhanh, hoặc để trước quạt.
Nghe tiện, nhưng đây lại là cách rã đông mà Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) khuyên đừng làm. Lý do nằm ở một chi tiết rất nhỏ: lớp ngoài và lõi của miếng thịt không rã cùng lúc.
Trong bài này
Vì sao bàn bếp là chỗ rã đông tệ?
Hãy tưởng tượng miếng thịt đông như một cục đá lạnh to. Lõi vẫn cứng ngắc, nhưng lớp ngoài mềm ra từ rất sớm.
Lớp ngoài đó ấm dần lên, rồi nằm trong khoảng 5 tới 60°C. Đây là vùng nhiệt độ nguy hiểm, nơi vi khuẩn sinh sôi nhanh. Trong khi bạn đợi phần lõi rã hết, lớp ngoài đã nằm trong vùng này hàng giờ.
Ở Sài Gòn, nhiệt độ trong bếp ban ngày dễ lên trên 30°C. Mười tiếng trong bồn rửa là quá dài.
Còn ngâm nước nóng thì lớp ngoài ấm lên còn nhanh hơn. Có khi mặt ngoài đã hơi chín mà lõi vẫn đông.
Vậy rã đông thế nào? USDA chỉ ra đúng ba cách an toàn.
Cách 1: ngăn mát, chậm mà chắc
Chuyển đồ đông lạnh từ ngăn đông xuống ngăn mát, để đó cho nó tự rã.
- Mất bao lâu: món nhỏ như một gói thịt, một hộp canh thường cần một đêm. Miếng lớn cần khoảng một ngày cho mỗi 2,3kg.
- Ưu điểm: đồ ăn luôn ở dưới 5°C, không lúc nào lọt vào vùng nguy hiểm. Rã xong vẫn để thêm trong ngăn mát được một thời gian.
- Nhược điểm: phải nhớ trước. Tối nay chuyển xuống thì mai mới dùng.
Mẹo nhỏ: đặt túi đồ ăn vào một cái đĩa hoặc hộp, để ngăn dưới cùng. Nước rỉ ra không nhỏ giọt lên đồ ăn khác.
Đây cũng là cách hợp nhất với meal prep. Tối Chủ nhật chuyển hộp của thứ Hai xuống ngăn mát, sáng thứ Hai là xong.
Cách 2: ngâm nước lạnh, 30 phút thay nước một lần
Quên chuyển xuống ngăn mát từ tối qua? Cách này nhanh hơn nhiều.
- Cho đồ ăn vào túi kín, không rò rỉ. Nước lọt vào túi sẽ làm thịt úng và dễ nhiễm bẩn.
- Ngâm ngập túi trong thau nước lạnh từ vòi.
- Thay nước mỗi 30 phút. Nước để lâu sẽ ấm dần lên theo nhiệt độ phòng.
- Rã xong thì nấu luôn, đừng cất lại vào tủ.
Theo USDA, một gói khoảng 450g có thể rã trong một tiếng hoặc ít hơn. Gói 1,5 tới 2kg mất khoảng 2 tới 3 tiếng.
Vì sao nước lạnh lại rã nhanh hơn để ngoài không khí? Vì nước truyền nhiệt tốt hơn không khí rất nhiều. Đó cũng là lý do bạn nhảy xuống hồ nước 25°C thấy lạnh, còn đứng trong phòng 25°C thì thấy dễ chịu.
Cách 3: lò vi sóng, rã xong phải nấu liền
Nhanh nhất, nhưng có một điều kiện.
Lò vi sóng làm nóng không đều. Trong lúc rã đông, vài chỗ mỏng của miếng thịt có thể đã ấm lên hoặc bắt đầu chín. Những chỗ đó đang nằm đúng vùng nhiệt độ vi khuẩn thích.
Vì vậy USDA dặn: rã đông bằng lò vi sóng xong thì nấu ngay. Đừng rã sáng rồi để tới chiều.
Vài mẹo để rã đều hơn:
- Dùng chế độ rã đông (defrost) hoặc mức công suất thấp.
- Bỏ đồ ăn ra khỏi khay xốp, màng bọc của siêu thị. Cho vào hộp hay đĩa dùng được cho lò vi sóng.
- Giữa chừng lật mặt, tách các miếng dính nhau ra.
Muốn biết thêm về lò vi sóng, xem hâm nóng bằng lò vi sóng đúng cách.
Không kịp rã? Nấu thẳng từ đông lạnh cũng được
Nhiều người không biết điều này: nấu thẳng từ đông lạnh là an toàn.
USDA cho biết bạn có thể nấu thịt, gà, cá đang đông mà không cần rã trước. Chỉ cần tính thời gian lâu hơn, khoảng gấp rưỡi so với đồ đã rã.
Cách này hợp với món hầm, nấu canh, hấp hoặc nướng lò. Chiên áp chảo thì khó hơn, vì mặt ngoài dễ cháy trước khi lõi kịp chín.
Rã rồi có đông lại được không?
Câu hỏi hay gặp nhất. Câu trả lời phụ thuộc vào cách bạn đã rã:
| Cách rã đông | Đông lại khi chưa nấu? | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ngăn mát | Được | Có thể hơi khô và kém ngon hơn vì mất nước |
| Ngâm nước lạnh | Nên nấu chín trước | Nấu xong rồi đông lại thì được |
| Lò vi sóng | Nên nấu chín trước | Nấu xong rồi đông lại thì được |
| Để ngoài bàn bếp quá 2 giờ | Không nên | Nên bỏ, dù đông lại hay nấu |
Mỗi lần rã ra rồi đông lại, đồ ăn mất thêm một ít nước và độ mọng. Vì vậy mẹo tốt là chia phần nhỏ trước khi đông lạnh. Cần bao nhiêu, rã bấy nhiêu.
Ở bếp kOBE
Nguyên liệu nấu sẵn của kOBE như Ức Gà Sous Vide, Cơm Lứt Đỏ, Đậu Gà hay Khoai Lang nướng đều đã nấu chín rồi cấp đông. Cách hâm tụi mình gợi ý đúng là hai trong ba cách ở trên: rã đông trong ngăn mát qua đêm, hoặc dùng lò vi sóng ở mức thấp.
Ức Gà Sous Vide có gói 90 tới 120g, cỡ một bữa. Nên bạn chỉ cần chuyển đúng số gói định ăn ngày mai xuống ngăn mát, không phải rã cả túi.
Chọn lò vi sóng thì nhớ nguyên tắc: rã xong ăn luôn. Xem các nguyên liệu nấu sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Rã đông bằng nước nóng cho nhanh có sao không?
Thịt rã đông bị chảy nước hồng có phải hư không?
Đồ nấu chín đông lạnh có cần hâm lại không, hay ăn nguội được?
Đọc tiếp
Nguồn tham khảo
- USDA FSIS. The Big Thaw: Safe Defrosting Methods.
- USDA FSIS. Freezing and Food Safety.
- USDA FSIS. "Danger Zone" (40°F to 140°F).
- WHO (2006). Five Keys to Safer Food Manual.
- Đọc nền: Culinary Nutrition.




