Sau kỳ nghỉ Tết, bàn làm việc nào cũng có một chai nước ép xanh lè. Cần tây, táo, dưa leo, chanh. Gói "detox 3 ngày" giao tận văn phòng, mỗi ngày sáu chai.
Người uống kể thấy nhẹ bụng, da sáng hơn, đầu óc tỉnh táo. Nghe hấp dẫn thật. Nhất là sau một tuần bánh chưng, thịt kho và bia.
Nhưng "độc" ở đây là độc gì? Và nước ép thải nó ra bằng cách nào? Khi hỏi tới đó, câu chuyện bắt đầu thú vị.
Trong bài này
Bạn đã có một đội dọn dẹp làm việc 24 giờ
Cơ thể người có sẵn một hệ thống xử lý chất thải rất tinh vi:
- Gan biến đổi nhiều chất lạ, thuốc, rượu thành dạng dễ đào thải.
- Thận lọc máu liên tục, mỗi ngày lọc khoảng 180 lít, rồi thải phần thừa ra nước tiểu.
- Phổi thải khí CO2 mỗi lần bạn thở ra.
- Ruột đẩy phần không tiêu hoá được ra ngoài.
- Da cũng góp phần qua mồ hôi, dù ít.
Đội này làm việc không nghỉ, không cần gói detox nào kích hoạt. Chỉ khi cơ quan nào đó bệnh, người ta mới cần can thiệp y khoa, và đó là việc của bệnh viện chứ không phải chai nước ép.
Vậy "độc tố" trong quảng cáo detox là gì?
Đây là câu hỏi các nhà khoa học đã hỏi. Và câu trả lời khá bất ngờ: quảng cáo detox hiếm khi nói rõ là chất gì.
Năm 2015, hai nhà nghiên cứu rà lại các bằng chứng về chế độ ăn detox. Họ gần như không tìm thấy nghiên cứu chất lượng nào chứng minh detox giúp đào thải một chất độc cụ thể. Số ít nghiên cứu có thì nhỏ, thiết kế yếu.
Một thí nghiệm đúng nghĩa cần làm ba việc: gọi tên chất độc, đo nó trước, rồi đo nó sau. Rất ít sản phẩm detox làm được như vậy.
Vì sao uống detox lại thấy nhẹ người thật?
Cảm giác đó không phải tưởng tượng. Nhưng nguyên nhân khác với lời quảng cáo:
- Bạn ăn ít hẳn đi. Sáu chai nước ép thường có ít năng lượng hơn ba bữa cơm.
- Bạn tạm ngưng những thứ nặng nề. Không rượu bia, không đồ chiên, không mặn. Chỉ riêng việc này đã giúp bụng dễ chịu hơn.
- Bạn uống nhiều nước. Nhiều người bình thường uống thiếu.
- Cân giảm nhanh là nước và thức ăn trong ruột, không phải mỡ. Ăn lại bình thường là con số quay về.
Nói cách khác, cái có ích là nghỉ ngơi khỏi thói quen cũ, không phải phép thuật trong chai.
Mặt ít được kể của nước ép
Nước ép từ rau củ, trái cây có vitamin và khoáng chất. Nhưng khi ép, phần lớn chất xơ bị bỏ lại trong bã.
Không có chất xơ, đường trong trái cây vào máu nhanh hơn. Và vì không phải nhai, bạn dễ uống lượng trái cây nhiều gấp mấy lần bình thường.
| Bạn dùng | Đường khoảng |
|---|---|
| 1 quả cam nguyên, bóc ăn | 9 tới 12g |
| 1 ly nước cam ép 250ml (cần 3 tới 4 quả) | 20 tới 22g |
| 1 lon nước ngọt 330ml | khoảng 35g |
Một ly nước cam ép có khoảng 5 muỗng cà phê đường. WHO xếp đường trong nước ép vào nhóm đường tự do (free sugars), tức nhóm nên hạn chế, giống đường thêm vào.
Nước ép cũng không no. Uống xong một tiếng là đói lại. Những gói detox kéo dài nhiều ngày còn có thể khiến bạn thiếu đạm.
Muốn "làm mới" cơ thể, làm gì thì có ích?
Nếu sau kỳ nghỉ bạn thấy nặng nề, có những việc đơn giản mà đội dọn dẹp của cơ thể sẽ cảm ơn bạn:
- Ăn trái cây nguyên quả thay vì ép. Muốn uống thì xay sinh tố giữ cả bã, không thêm đường.
- Thêm rau vào mỗi bữa. Chất xơ giúp ruột làm việc đều đặn.
- Uống đủ nước lọc.
- Bớt rượu bia và đồ chiên vài tuần.
- Ngủ đủ. Nghe đơn giản, nhưng giấc ngủ là lúc cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi.
Không cần gói ba ngày. Chỉ cần quay lại bữa cơm bình thường có rau, có đạm, có tinh bột vừa phải.
Ở bếp kOBE
Tụi mình không bán gói detox. Tụi mình thích một đĩa rau thật hơn một chai nước ép.
Kale Bóp Mè của kOBE là cải xoăn bóp dầu mè và mè rang kiểu namul, 78 kcal và 4g đạm mỗi 100g, giữ nguyên chất xơ của lá. Khoai Lang Nhật nướng với chút dầu olive, cắt hạt lựu, là một phần tinh bột có xơ đi kèm.
Còn khi thèm một ly mát, bạn thử các công thức sinh tố trên web. Mỗi món đều ghi calo và đường trên 100g, để bạn biết mình đang uống gì. Xem thêm ở trang Nguyên liệu.
Câu hỏi thường gặp
Nước ép cần tây có tác dụng đặc biệt gì không?
Uống nước ép mỗi ngày có sao không?
Sinh tố có khác nước ép không?
Đọc tiếp
Nguồn tham khảo
- Klein A.V., Kiat H. (2015). Detox diets for toxin elimination and weight management: a critical review of the evidence. Journal of Human Nutrition and Dietetics 28(6).
- WHO (2015). Guideline: Sugars intake for adults and children.
- USDA FoodData Central: cam tươi, nước cam ép.
- NHS (Anh). The Eatwell Guide (nước ép và sinh tố gộp lại tối đa khoảng 150ml mỗi ngày).
- Đọc nền: Nutrition: Concepts and Controversies 16th ed., chương 3 và 4.




