Bé mê đồ ngọt: giảm từ từ thế nào mà cả nhà vẫn vui?

Em bé sinh ra đã "cài sẵn" thích ngọt

Trẻ sơ sinh chưa từng nếm gì đã phản ứng khác nhau với từng vị. Nếm chút ngọt, gương mặt bé thả lỏng. Nếm vị đắng, bé nhăn mặt ngay.

Các nhà khoa học cho rằng đây là "phần mềm" tổ tiên để lại. Vị ngọt thường báo hiệu thức ăn giàu năng lượng và an toàn, như sữa mẹ, trái chín. Vị đắng đôi khi báo hiệu thứ không nên ăn.

Trẻ em còn thích ngọt hơn người lớn. Độ ngọt bé thấy "vừa miệng" thường cao hơn độ ngọt của bố mẹ. Sở thích này thường dịu dần khi bé lớn.

Bao nhiêu đường là vừa cho trẻ?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên đường tự do (free sugars) nên dưới 10% năng lượng mỗi ngày. Dưới 5% thì càng tốt. Đường tự do là đường thêm vào món ăn, cộng với đường trong mật ong, siro và nước ép trái cây.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ quy ra con số dễ nhớ hơn cho trẻ từ 2 tuổi: dưới 25g đường thêm vào mỗi ngày. Tức khoảng 6 muỗng cà phê. Với trẻ dưới 2 tuổi, khuyến nghị là không thêm đường.

6 muỗng cà phê nghe có vẻ nhiều. Nhưng một lon nước ngọt 330ml đã có khoảng 35g đường, hơn 8 muỗng. Chỉ một lon là vượt mức cả ngày.

Không cần đếm từng gam. Chỉ cần nhớ: phần lớn đường thêm vào của trẻ thường đến từ đồ uống ngọt và đồ ăn vặt đóng gói. Sữa có đường, sữa chua uống, bánh quy đều góp thêm vài muỗng. Con số cụ thể nằm trên nhãn từng sản phẩm.

Vì sao cấm hẳn thường phản tác dụng?

Các nghiên cứu về hành vi ăn của trẻ cho thấy một điều thú vị. Món càng bị giấu, bị cấm, trẻ càng muốn. Khi có dịp được ăn, bé ăn nhiều hơn hẳn.

Đồ ngọt cũng hay được dùng làm phần thưởng. "Ăn hết rau thì được kẹo." Câu này vô tình dạy bé rằng rau là việc phải chịu đựng, còn kẹo mới là thứ đáng mong chờ.

Mục tiêu dài hạn không phải là một đứa trẻ không bao giờ ăn kẹo. Mà là một đứa trẻ biết ăn kẹo vừa phải, và cũng thích cả những vị khác.

Năm bước giảm ngọt nhẹ nhàng

1. Bắt đầu từ đồ uống. Đây là chỗ dễ nhất. Nước lọc, sữa không đường, nước chanh tự pha ngọt ít dần.
2. Giảm từng chút một. Mỗi tuần bớt một chút đường trong ly sữa, nồi chè, bình nước chanh ở nhà. Lưỡi bé quen dần mà gần như không nhận ra.
3. Cho bé thử lại nhiều lần. Trẻ thường cần nếm một món mới nhiều lần, có khi 8 tới 15 lần, mới chịu thích. Lần đầu bé lắc đầu là rất bình thường.
4. Để đồ ngọt là chuyện bình thường, không phải phần thưởng hay hình phạt. Một món tráng miệng nhỏ sau bữa, không cần "ăn hết rau mới được ăn".
5. Để trái cây ở chỗ dễ thấy. Đĩa xoài cắt sẵn trên bàn sẽ được chọn nhiều hơn hộp bánh trong tủ.

Và điều quan trọng nhất: bé học từ những gì bố mẹ làm. Nếu bạn cầm chai nước lọc, bé cũng dễ cầm theo.

Đừng biến bữa ăn thành cuộc chiến

Có những ngày bé đi sinh nhật bạn, ăn hai miếng bánh kem và một ly nước ngọt. Không sao cả. Một ngày vui không làm hỏng cả tuần ăn đều.

Điều bé nhớ lâu không phải con số gam đường. Mà là không khí quanh bữa ăn. Bữa ăn vui vẻ, không ép, không la, giúp bé có một mối quan hệ thoải mái với đồ ăn về lâu dài.

Nhà có ông bà hay cho cháu kẹo? Cứ nhẹ nhàng trò chuyện. Thỉnh thoảng một viên kẹo từ tay bà cũng là một phần kỷ niệm tuổi thơ.

Câu hỏi thường gặp